BİLGELİĞİ ROMANA DÖNÜŞTÜREN YAZAR: UMBERTO ECO

0
192
Yazar, Eleştirmen ve Düşünür Umberto Eco. (1932-2016)

20. yüzyılın en önemli düşünce adamlarından biri, ortaçağ estetiği ve göstergebilim dalının yaşayan efsanelerinden olan Umberto Eco, özellikle gençlere örnek olacak çalışmalarıyla günümüzde olduğu gibi gelecekte de birçok alanda uzun süre ismini duyacağımız ‘Bilge Romancı‘mızdır. Biz de Umberto Eco’yu siz değerli Mekan Dergi okuyucularına kısaca anlatmak istedik…

Dünya kamuoyunun gündemine ‘Gülün Adı‘ ve ‘Foucault Sarkacı‘ gibi romanlarıyla giren İtalyan yazar, aynı zamanda Orta Çağ estetiği ve göstergebilim dalının ustalarındandır. Eco, 1971’de Bologna Üniversitesi‘nde profesör olarak çalışmaya başladı. Yapısalcılık sonrası göstergebilim gelişmelerine önemli katkılarıyla tanınmaktadır. Eco, yüksek lisans ve doktora çalışmalarını Thomasçılık akımı ve bu akımın estetik anlayışı üzerine yaptı.

Tarihçi, filozof, Orta Çağ uzmanı, James Joyce üzerine derin araştırmalar yapmış bir yazar. Yazarın ilk romanı ‘Gülün Adı‘ 1980’de yayımlandı. 1962’de Torino Üniversitesi‘nde doçent, 1969’da ise Floransa Üniversitesi‘nde görsel iletişim dalında profesör oldu. 1971’de Bologna Üniversitesi‘ne geçti ve 1975 yılında bu üniversitenin Gösteri ve İletişim Bilimleri Enstitüsü‘nün başına getirildi.

Eco’nun çalışmaları 1960’ların ortasından itibaren ‘avantgarde‘ yapıtlara, kitle kültürüne yönelmiştir. Son dönemlerde ise, güncel olay ve olguları da ele alan çalışmalar yaρmaktadır. Bu çalışmalar arasında edebiyat eleştirileri, tarih ve iletişim yazıları önemli bir yer tutmaktadır. Eco özellikle tarih bilgisiyle süslediği eserlerinde tam bir ustalık gösterir. Özellikle ‘Baudolino‘ adlı eserinde Bizans ve IV. Haçlı Seferi hakkındaki anlatılar sürükleyicidir.

İstanbul’a geniş yer ayırdığı bu eserini yayınlamadan kısa bir süre önce 1998 yılında İstanbul’u ilk kez ziyaret etmiştir. Beş gün süren ikinci ziyaretini ise sanat tarihçisi Dr. Sedat Bornovalı eşliğinde 2013 yılında gerçekleştirmiştir. Bu ziyareti sırasında Boğaziçi Üniversitesi‘nde bir söyleşiye de katılmıştır. Roland Barthes‘tan sonra, ”ayrıntıların anlamı” ya da ”ayrıntıların sosyolojisi” adı verilen bir anlayışın önemli köşe taşlarından birisi olan Umberto Eco’nun pek ςok eseri Türkiye’de yayınlandı.

Kasım 2005 ve Haziran 2008 tarihlerinde ABD’den Foreign Policy ve İngiltere’den Prospect dergilerinin internet üzerinden okuyucu anketleri ile oluşturduğu ”Dünyanın ilk 100 entelektüeli” listelerinde, 2005 yılında 2., 2008 yılında 14. sırada yer almıştır. Takma ismi ‘Dedalus‘tur.

Bir süredir kanser tedavisi gören ünlü şair 19 Şubat 2016 tarihinde saat 22.30 sıralarında evinde yaşamını yitirdi. Umberto Eco ölmeden önce bir arkadaşına söylediği vasiyetinde ”Ölümümden sonra 10 yıl boyunca benim adımı kullanarak etkinlikler düzenlemeyin” şeklinde bir istekte bulunmuştur. Kendisi bizlere bir çok eser ile beraber müthiş bir kütüphane ve ileri derecede bir bilgelik bırakmıştır…

UMBERTO ECO’NUN OKUNMASI GEREKEN 5 MÜTHİŞ ESERİ;

1. YANLIŞ OKUMALAR: 1959-1961 arası avangard edebiyat dergisi Il Verri’de ”Il diario minimo” (Küçük Günce) başlıklı köşesi için kaleme aldığı denemelerden oluşan Yanlış Okumalar, Eco’nun gündelik yaşantıdan edebiyata, yüksek kültürden popüler kültüre ilişkin gözlemlerinden oluşuyor. Bu kitaptan keyif alanlara, devam niteliğindeki ”Somonbalığıyla Yolculuk” eserini de öneririz.

2. GÜLÜN ADI: Eco’nun 1980’de yayımlanan ve titiz bir çalışmanın ürünü olan bu ilk romanı, edebiyat-bilim literatüründe İtalya’nın ilk postmodern yapıtlarından sayılıyor. Roman, aynı isimle 1986’da Jean-Jacques Annaud tarafından beyazperdeye uyarlandı, başrolü Sean Connery oynadı.

3. ANLATI ORMANLARINDA ALTI GEZİNTİ: Romanları neden okuruz? Kurmaca nedir? Kurmaca ile gerçeklik, yazar ile okur arasında ne tür bir dinamik vardır? Kurmaca metin okuru olarak rolümüz nedir? Peki ya yazarın rolü? Edebiyat tutkunuysanız ve bu satırları okurken merakınız kamçılandıysa bu kitabı ivedilikle kütüphanenize katmanızı öneririz.

4. FOUCAULT SARKACI: Eco’dan çok katmanlı, farklı düzlemlerde okumalara olanak tanıyan bir diğer edebiyat şöleni. 1988’de yayımlanan Foucault Sarkacı üç kafadarın maceraları üzerinden okültizmin, gizli bilimlerin, komplo teorilerinin, bilim-büyü kardeşliğinin, kısacası irrasyonel düşüncenin 500 yıllık tarihini anlatıyor.

5. AÇIK YAPIT: Çağdaş yapıt poetikalarına yön vermiş Açık Yapıt, ilk kez yayımlandığı 1962’de dünya çapında büyük yankı uyandırdı. Eco bu yapıtında müzik, edebiyat ve görsel sanatlardan örneklerle “açıklık” kategorisi ekseninde dönemin avangard sanat poetikalarının izini sürüyor.

UMBERTO ECO’NUN GENÇLERE TAVSİYE VİDEOSU İÇİN TIKLAYINIZ

Hazırlayan: Furkan Tutar
Kaynak: UNIVERSIDAD DE BURGOS, NEWS REPUBLICA, EL HERALDO, BROMBERGS, SAPIENS

Yorum Yap