KENDİNE GÜVEN: RALPH WALDO EMERSON

0
175
Düşünür, yazar ve Transandantalizminin en önemli temsilcisi Ralph Waldo Emerson. (1803-1882)

Ralph Waldo Emerson, Amerikalı filozof ve yazardır. 25 Mayıs 1803’te Boston‘da dünyaya gelmiştir. Küçük yaşta, Unitarian (Birlikçi) bir papaz olan babasını kaybetti; annesi ve bilgili bir kişi olan halası tarafından yetiştirildi. 1813-1817 arasında Boston Latin School‘da öğrenim gördü. 1817-1821 arasında Harvard Üniversitesi‘ne devam etti, ancak başarısız oldu. Bundan sonra bir yandan ilkokul öğretmenliği yapıp, bir yandan da Harvard Divinity School‘da ilahiyat okudu.

Düşünür, yazar ve Transandantalizmin en önemli temsilcisi Ralph Waldo Emerson.

1826’da gittiği Florida’da prens Achille Murat‘la tanıştı. Onun ahlaki bir yaklaşımla kaynaşmış olan tanrıtanımazlığından etkilendi. Almanya’da gelişen yeni kültürel hareketle ilgilenmeye başladı. Carlyle‘ın Alman edebiyatı üzerine yazılarını okudu. 1829’da Boston Birlikçi Kilisesi‘ne papaz olarak atandı; aynı yıl Ellen Louis Tucker‘la evlendi. 1831’de karısının ölümünden çok etkilendi ve ölümsüzlük olgusunu sorgulamaya başladı ve “kendine yeterlilik” düşüncesine vardı.

Ralph Waldo Emerson. (1859)

Kısa bir süre sonra papazlığı bıraktı. 1833’te yeni geliştirdiği görüşler doğrultusunda İngiltere, İtalya ve Fransa’da vaazlar verdi. İngiltere’de Coleridge, Wordsworth ve Carlyle ile tanıştı. Carlyle ile yaşam boyu süren bir dostluk kurdu. ABD’ye döndükten sonra edebiyat ve ahlak üzerine konferanslar veren Emerson, bir yandan da hayatın anlamını sorgulamayı sürdürdü. Bu anlamın, “insanın içinde” olduğu ve Tanrı’nın insanın içinde bulunduğu sonucuna vardı. Ona göre, insan ruhuyla, dış dünya arasında ilişki vardır. Ancak insan kendini yönlendirmeye ilişkin gerekli her şeye sahip olduğu için, ona bir şey verilemez ve ondan bir şey alınamaz.

Ralph Waldo Emerson. (1884)

1834’te Concord kasabasına yerleşen Emerson, 1835’te Lydia Jackson ile ikinci evliliğini yaptı. 1836’da Amerikan Deneyüstücülük‘ünün temel kitabı sayılan Nature‘ı (Doğa) yayımlandı. Alman felsefesinde geliştirilen “kişiliğinin önceliği” ve “kendinin bilincine yarma” kavramlarından etkilenerek, insanla evren arasında yeni bir ilişki kurmaya çalıştı. Ona göre bu ilişki, insanın temelde dini olan duyarlıklarını canlandırmalı ve duygusal ihtiyaçlarını karşılamalıdır. Hristiyanlık ise artık bunu yapabilecek durumda değildir.

Ralph Waldo Emerson. (1863)

Bundan dolayı kendi ferdi deneylerine dönerek, kişiliğin önemini vurgulayan Emerson, 31 Ağustos 1837’de yaptığı “American Humanism” adlı konuşmasında, bu görüşlerini açıklamıştır. Ferdin vicdanının inançlardan, geleneksel dogmalardan, kutsal kitap ve kiliselerden önemli olduğunu düşünür. Ruhun, kendini ilgilendiren konularda en yüce yargıç olduğunu iddiasındadır. 1840-1844 arasında Deneyüstücülük akımının organı olan The Dial gazetesine yazılar yazdı.

Ralph Waldo Emerson. (1871)

Burada yayımlanan şiirlerini 1847’de bastırdı. Sonrasında tekrar Avrupa’ya giderek konferanslar verdi. Bu konferanslarında insanlığın seçkin ve büyük kişilerini, kişiliğin belli başlı niteliklerini belirleyen tipler olarak sundu. Kahraman, dahi ve büyük adamlara hayranlığı, Fichte, Carlyle ve Nietzsche‘yi andırır.

Ralph Waldo Emerson çizimi. (ISTOCK)

Görüşleriyle tümtanrıcılığa yaklaşan Emerson, ömrü boyunca çağdaş bir peygamber gibi davrandı ve öyle algılandı. 1834 ile ABD İç Savaşı arasında, “Amerikan Rönesansı” diye adlandırılan dönemde önemli etkinlikler gösterdi. Vaazlarında maddi zenginliğin yüceltilmesine karşı çıkarak, insanlara Tanrı ile birleşmek için bencil ve hayvanca özelliklerinden arınmayı öğütlemiştir. Son dönemlerini Massachusetts Concord kasabasında yaşayan Emerson, 27 Nisan 1882’de yaşamını yitirdi.

Hazırlayan: Furkan Tutar
Kaynak: LILY LEMONTREE, MENTAL FLOSS, THOUGHT CO, BAYLOR, PAST IS PRESENT

Yorum Yap